Zelf bladaarde maken begint met gevallen blad dat je vochtig in een zak met gaatjes of een bladkorf bewaart. Het verteren kost tijd. Na ongeveer een jaar kan het grovere materiaal bruikbaar zijn als mulch; fijne, kruimelige bladaarde vraagt vaak twee jaar of langer. Bekijk de inhoud voordat je bepaalt waar je die voor gebruikt.
De herfst is een handig moment om te beginnen, zodra loofbomen hun blad verliezen. Verzamel eerst het blad dat toch van het pad of gazon moet. Voor een kleine hoeveelheid heb je geen tweede compostbak nodig. Wel een plek waar de zak ook volgend seizoen nog mag blijven staan.
Houd een aparte voorraad blad aan
Bij bladaarde doen vooral schimmels het werk. De RHS legt uit hoe dit langzame proces verloopt: gevallen blad en vocht zijn voldoende. Je hoeft geen verhouding tussen vers groen en droog materiaal bij te houden en de inhoud hoeft niet volgens een vast schema te worden omgezet.
Zo geef je een grote hoeveelheid herfstblad een eigen bestemming. In onze handleiding voor composteren gaat het om gemengd tuinafval en groenteschillen. Die kunnen in hun gebruikelijke bak blijven; het blad laat je apart verteren. Zet de inhoud en de verzamelmaand op de zak, zeker als die naast de compostbak staat. Anders kieper je hem bij het volgende tuinrondje gemakkelijk bij de verkeerde voorraad.
Verzamel waar opruimen nodig is
Begin op plekken die je toch vrijhoudt. Laat onder een rustige haag een bladlaag liggen als schuilplek voor dieren. Garden Organic adviseert om blad in bossen en onder hagen te laten liggen. In het artikel over een diervriendelijke tuin lees je hoe je zulke beschutte plekjes onderdeel van je tuinonderhoud maakt.
Haal zwerfvuil uit het blad voordat je de zak vult. Begin eenvoudig met gevallen blad van loofbomen uit je eigen tuin. Houd taai snoeisel van groenblijvende planten en dennennaalden apart; die vragen een andere aanpak of meer geduld. De RHS beschrijft de verschillen tussen bladsoorten. Versnipperen kan bij taai blad helpen, maar met heel blad kun je ook beginnen.
Maak de eerste zak niet groter dan je kunt hanteren. Als je hem droog al nauwelijks kunt verplaatsen, wordt dat na het natmaken nog lastiger. Zet hem op zijn vaste plek voordat je het laatste blad en water toevoegt.
Bewaar het blad vochtig
Een stevige tuinzak die nog heel is, kun je opnieuw gebruiken. Maak gaatjes voor lucht en de afvoer van overtollig water, vul hem met vochtig blad en bind de bovenkant losjes dicht. Voor een grotere hoeveelheid kun je een bladkorf van gaas gebruiken. Kies een beschutte plek, zodat het blad niet telkens wegwaait.
De uitleg van West Sussex County Council beschrijft het bevochtigen en de luchtgaatjes in de zak. Kijk bij droog weer ook binnenin en voeg water toe als het blad uitdroogt. Een regenbui op de buitenkant zegt weinig over het vocht midden in een dichtgebonden zak.
Zorg dat je de bovenkant later nog kunt openen. Geef het blad van volgend najaar een eigen zak. Als je steeds vers blad aan dezelfde voorraad toevoegt, haal je jong en oud materiaal door elkaar. Met een datum per zak zie je makkelijker welke voorraad je als eerste kunt bekijken.
Kies het gebruik op basis van de structuur
Open een oudere zak en bekijk een klein beetje van de inhoud. Overheersen herkenbare stukken blad? Laat het dan langer liggen, of gebruik het gedeeltelijk verteerde materiaal als mulch op een geschikte plek. Goed verteerde bladaarde is donkerder en kruimelig, met veel minder herkenbare bladstructuur. De datum herinnert je eraan om te kijken; hij garandeert geen rijpe inhoud.
Garden Organic maakt bij het gebruik van bladaarde onderscheid met voedzamere compost en mest. Gebruik bladaarde om organisch materiaal toe te voegen en de bodemstructuur te verbeteren. Het is geen volledige plantenvoeding. Fijn verteerd materiaal kan ook onderdeel zijn van een passend potgrondmengsel, maar is op zichzelf niet voor elke plant in een pot geschikt.
Wil je de beplanting rond deze werkplek aanpassen, dan kun je met Gardenly de grote lijnen van het uiterlijk op een tuinfoto verkennen. Noteer de bladzakken en hun datums apart in je tuinnotities. Een gegenereerd beeld kan niet beoordelen hoe ver het blad is verteerd of welke zak je al kunt gebruiken.
