Wil je tuingereedschap schoonmaken na een gewone tuinklus? Borstel de aarde eraf, was achtergebleven vuil weg en droog het gereedschap goed voordat je het opbergt. Begin met het plantschepje of handvorkje dat je net hebt gebruikt. Kijk ook naar de achterkant en de aansluiting tussen het metaal en de steel. Met alleen een doek over de voorkant mis je die plekken gemakkelijk.
Deze werkwijze is bedoeld voor eenvoudig handgereedschap waarmee je graaft of de grond losmaakt. Voor snoeigereedschap, machines en gereedschap dat met zieke planten in aanraking kwam, gelden aanvullende instructies. Raadpleeg de fabrikant bij een onbekende coating, een los onderdeel of hardnekkige roest.
Leg één stuk gereedschap klaar
Kies een stevige ondergrond met ruimte voor het gereedschap, een harde borstel en een oude handdoek. Werk op een plek waar je losse aarde gemakkelijk kunt verzamelen. Houd vuil gereedschap apart van spullen die al schoon zijn. Leg scherpe of puntige voorwerpen niet op de rand van de werkbank.
Bekijk de steel en het metalen deel voordat je begint. Een gespleten steel of een kop die los van de steel beweegt, vraagt aandacht vóór de volgende klus. Leg dat gereedschap apart voor reparatie. Terugzetten in de gebruikelijke bak is onhandig: iemand kan het pakken zonder het gebrek te zien.
Controleer het materiaal. Voor geverfd metaal, blank metaal en hout kunnen verschillende onderhoudsinstructies gelden. Begin met de mildste reinigingsmethode die de fabrikant toestaat. Stevig schuren is geen goed uitgangspunt als je niet weet welke afwerking je voor je hebt.
Borstel de aarde weg en was na waar nodig
Houd het gereedschap stevig vast en borstel beide kanten van het metalen deel. Draai het om zodat je ook achter de tanden van het handvorkje en in de holling van het plantschepje kunt kijken. Gebruik daar de borstel; voel niet met je vingers op een plek die je niet kunt zien.
De RHS adviseert bij het reinigen van handgereedschap een harde borstel voor grondbewerkingsgereedschap. Erg modderige exemplaren kun je wassen en daarna met een oude handdoek drogen. Verwijder eerst al het zichtbare vuil. Zit er nog een kluitje vast, maak die plek dan opnieuw schoon voordat je het gereedschap opbergt of een beschermend middel aanbrengt.
Leg het even neer en bekijk de andere kant. Vooral het deel dat op de werkbank lag, wordt gemakkelijk overgeslagen. Haal de losgeborstelde aarde van het werkvlak voordat je daar schoon gereedschap teruglegt.

Droog ook de aansluiting bij de steel
Droog het gewassen gereedschap af, inclusief de onderkant en de verbinding tussen steel en kop. Gebruik een droog stuk handdoek zodra de doek nat wordt. Laat het gereedschap op een beschutte plek verder drogen voordat het in een afgesloten bak gaat.
Volgens de RHS helpt drogen roest voorkomen en voorkomt het dat houten stelen water opnemen en opzwellen. Nu de modder weg is, kun je ook beter kijken naar een scheurtje, een ontbrekende bevestiging of een ruwe plek die nader onderzoek vraagt.
Schoon gereedschap hoeft er niet nieuw uit te zien. Gebruikssporen zijn iets anders dan schade die de werking beïnvloedt. Twijfel je of een gebrek kwaad kan, vraag het dan aan de fabrikant of een reparateur voordat je het gereedschap weer gebruikt. Volg ook voor beschermende olie en roestverwijdering de onderhoudsinstructies.

Houd schoonmaken en ontsmetten uit elkaar
Zichtbaar schoon betekent niet automatisch ontsmet. In de uitleg van University of Minnesota Extension over gereedschapshygiëne staat dat ziekteverwekkers kunnen achterblijven nadat zichtbaar vuil is verwijderd. De organisatie noemt gebruik bij zieke planten en in een andere tuin als situaties waarin reinigen en ontsmetten nodig zijn vóór verder gebruik.
Volg dan actuele tuinbouwkundige adviezen, het etiket van een geschikt middel en de instructies van de gereedschapsfabrikant. Houd het betrokken gereedschap apart totdat duidelijk is welke behandeling nodig is. Alleen borstelen en drogen volstaat in die situatie niet.
Berg het gereedschap pas droog op
Zet een stuk gereedschap pas terug als het droog is en eventuele reparatievragen zijn opgelost. De gids voor een tuinberging slim indelen helpt je om bakken en planken praktisch in te richten. Hier controleer je vooral de staat van wat je erin terugzet.
Wil je na het onderhoud ook de uitstraling van de tuin bekijken, dan kun je met Gardenly een richting verkennen op basis van een foto. De staat van gereedschap beoordeel je aan het gereedschap zelf. Leg de borstel en een droge handdoek alvast klaar voor de volgende modderige klus.