Begin met bloempotten schoonmaken door losse aarde en wortels weg te borstelen. Was de lege potten daarna met warm sop en spoel ze af. Controleer de rand, onderkant en afvoergaten voordat je ze laat drogen. Met wassen haal je zichtbaar vuil weg. Ontsmetten is een aparte behandeling die aandacht vraagt voordat er een nieuwe plant in gaat.
Deze werkwijze is bedoeld voor gewone herbruikbare buitenpotten van kunststof, geglazuurd keramiek of terracotta. Lees eerst de onderhoudsinstructies van de fabrikant, zeker bij verf, een bijzondere afwerking of uitneembare onderdelen. Houd potten waarin mogelijk een zieke plant stond apart totdat je weet welke behandeling nodig is.
Maak elke pot leeg en bekijk de staat
Pak potten waarvan de beplanting al is verwijderd. Haal achtergebleven wortels, oude etiketten en losse binders weg. Verzamel resterende potgrond in een aparte bak. Vermoed je een plantenziekte, vraag dan eerst advies over de afvoer voordat je dit materiaal elders in de tuin verspreidt.
Bekijk elke lege pot bij goed licht. Zet gebarsten keramiek, afbrokkelende randen en broos kunststof apart om te beoordelen of reparatie of vervanging nodig is. Controleer losse onderschotels ook. Onder een verder gave pot kan nog een dikke laag aarde zitten die je niet zag toen hij gevuld was.
Maak ruimte voor vuile potten, een afwasteil en een schone plek om uit te lekken. Zorg dat je elke pot gemakkelijk kunt draaien. Kijk bij een grote bak vooraf of je goed bij de bodem kunt, zonder hem straks vol waswater te hoeven optillen.
Borstel de rand, bodem en afvoergaten
Gebruik een borstel die bij het oppervlak past en maak droge aarde aan de binnen- en buitenkant los. Loop de binnenrand na, waar wortels en potgrond kunnen blijven hangen. Draai de pot vervolgens om en borstel de bodem. Met een kleiner borsteltje kom je beter tussen aangevormde voetjes en in smalle uitsparingen.
Haal wortels en aarde voorzichtig uit bestaande afvoergaten zonder die groter te maken. Maak de bijbehorende onderschotel apart schoon. Verzamel het losse vuil voordat je gaat wassen. Zo kun je goed zien wat er nog aan de pot vastzit.
Draai de pot tijdens het controleren rustig rond. De onderkant van een omgekrulde rand zie je gemakkelijk over het hoofd als je alleen van bovenaf in de pot kijkt.
Was voorzichtig en bekijk achtergebleven aanslag
De RHS adviseert warm sop voor bloempotten. Was de binnenkant, buitenkant en bodem met een borstel of doek die de afwerking verdraagt. Spoel los vuil en zeep weg met schoon water. Controleer lastige uitsparingen na het spoelen nog eens.
Stem je schoonmaakmateriaal af op de pot. Zo raadt elho voor zijn potten een zachte borstel of doek aan. Een schuurspons kan het oppervlak beschadigen. Volg de aanwijzingen voor jouw pot voordat je schuurmiddelen of sterkere producten gebruikt.
Een witte korst bij de rand kan uit minerale afzettingen bestaan. Iowa State Extension beschrijft hoe zouten zich ophopen rond de hoogte van de potgrond en op poreuze kleipotten. Bekijk deze plekken na het wassen. Blijft er aanslag zitten, zoek dan de reinigingsinstructies van de fabrikant op voordat je met een mes langs onbekend glazuur of een coating schraapt.
Bepaal voor hergebruik of ontsmetten nodig is
Een pot die schoon oogt, kan nog ziekteverwekkers bij zich dragen. Volgens University of Minnesota Extension kunnen grond en plantenresten plantenziekten overdragen. Verwijder die daarom voordat je gaat ontsmetten. De universiteit benadrukt ontsmetting vooral na contact met zieke planten.
Iowa State adviseert gebruikte potten bij elk hergebruik te ontsmetten. Weet je niet wat er eerder in een pot stond, of vermoed je een ziekte? Vraag dan deskundig advies over de juiste behandeling voor je planten en het vermoedelijke probleem. Zet zulke potten pas bij de gebruiksklare exemplaren wanneer duidelijk is hoe je ze moet behandelen en dat is gebeurd.
Gebruik een geschikt product volgens het etiket en de onderhoudsinstructies van de pot. Let op verdunning, inwerktijd en aanwijzingen voor naspoelen en drogen. De aanpak verschilt per middel en materiaal. Meng geen schoonmaakmiddelen en ga er niet van uit dat een sterkere oplossing beter werkt.
Laat potten uitlekken en drogen
Laat de potten na het wassen en een eventuele behandeling uitlekken op een schoon oppervlak, met ruimte ertussen. Zet gewone lege potten ondersteboven als het water er zo uit kan. Schuif natte potten niet meteen in elkaar, maar laat de oppervlakken vrij terwijl ze drogen.
Voor de winter adviseert Brooklyn Botanic Garden lege kleipotten ondersteboven of op hun kant op een droge plek te bewaren. Controleer de vorst- en onderhoudsinstructies van jouw potten voordat je ze buiten laat staan.
Ga je opnieuw planten, dan helpt de gids over tuinieren in potten bij potgrond en plantenbehoeften. Voor ideeën over de beplanting eromheen kun je de stijlengalerij van Gardenly bekijken. Houd potten die nog een behandeling of schadecontrole nodig hebben apart van de potten die klaar zijn voor hergebruik.
