Kies een spade waarvan het blad past bij je graafwerk en probeer daarna de voetsteunen, steel en greep. Voor kleine open stukken grond is een compacte borderspade het vergelijken waard naast een groter model. Bedenk vooraf welk gat je wilt maken of welke klus er ligt. Dat maakt de keuze in het tuincentrum een stuk concreter.

Heb je al een spade? Kijk dan eerst wat eraan stoort. Past het blad niet op de werkplek, glijdt je laars van de bovenrand of moet je te ver bukken om de steel vast te pakken? Elk probleem vraagt om een andere aanpassing. Een nieuw exemplaar dat alleen mooier is, lost weinig op.

Bepaal of je een dicht blad nodig hebt

Een spade snijdt met een aaneengesloten blad in de grond en kan daarmee grond optillen. Een spitvork heeft losse tanden. Bekijk waarvoor de fabrikant het gereedschap bedoelt; onze gids voor het kiezen van een spitvork behandelt die keuze. Een schep voor los materiaal kan weer een veel holler blad hebben. De productnaam alleen zegt niet genoeg.

Een aankoop staat los van de vraag of de border omgespit moet worden. De RHS adviseert grond zo min mogelijk te bewerken, niet rond gevestigde planten te graven en bevroren of doorweekte grond met rust te laten. Spit een goed groeiende border dus niet om omdat er nieuw gereedschap in de schuur staat.

Wil je een plant verplaatsen? Zoek eerst uit of de plant en het moment daarvoor geschikt zijn. Onze gids voor een kleine struik verplaatsen behandelt die klus apart. Ook met een smal blad kan een kluit te groot en te zwaar zijn.

Vergelijk het blad en de plek voor je laars

Meet het open stuk grond waar je gaat werken en bekijk zowel de breedte als de lengte van het blad. Een kleiner blad neemt per steek minder grond mee en laat zich op een krappe plek makkelijker positioneren. Je hebt nog steeds ruimte nodig om te staan en het gereedschap te bewegen. Knip bij een online aankoop eventueel een blad op ware grootte uit karton.

De borderspade van Burgon & Ball is kleiner en lichter dan de gewone spitspade van dat merk en heeft brede voetsteunen boven het blad. Dat is een vergelijking binnen één assortiment. Andere merken kunnen onder dezelfde naam andere maten verkopen.

Bekijk de bovenrand waarop je met je laars drukt. Vergelijk een smalle rand met een breed omgevouwen voetsteun. Vraag of je mag voelen hoe je gebruikelijke tuinlaars erop aansluit terwijl het gereedschap stevig en veilig wordt ondersteund. Ga niet op een los opgesteld winkelmodel staan. Een fijne handgreep maakt een onprettige plek onder je voet niet goed.

Een dicht stalen spadeblad met omgevouwen voetsteunen naast een klein stuk grond.
Een dicht stalen spadeblad met omgevouwen voetsteunen naast een klein stuk grond.

Probeer de steel en greep samen

Pak het gereedschap vast met je gewone tuinhandschoenen aan. Probeer de bovengreep en daarna de plek waar je onderste hand de steel vasthoudt. Vergelijk verschillende lengtes. Je moet beide handposities kunnen bereiken zonder je meteen diep over het gereedschap te buigen.

Thrive raadt aan gewicht, greepmaat, balans en steellengte te proberen. Til de lege spade alleen op zoals de verkoper dat toestaat. Voel of het blad je handen naar voren trekt en of je vingers genoeg ruimte hebben in de greep.

Een verstelbare steel vraagt ook om controle van de vergrendeling. De ErgoLine-spade van GARDENA is bijvoorbeeld telescopisch verstelbaar en heeft een D-greep en een voetsteun met profiel. Vraag hoe het gekozen model vastklikt, probeer de verstelling en lees de handleiding. Vergelijk de spade op de lengte waarop je hem wilt gebruiken.

Bekijk de verbinding tussen steel en blad

Volg de steel tot waar hij in de metalen hals verdwijnt. Let op gespleten hout, vervormd metaal en speling tussen onderdelen die vast horen te zitten. Vraag bij twijfel uitleg, zeker bij tweedehands gereedschap. Op een foto van alleen de glimmende voorkant blijft deze verbinding vaak buiten beeld.

University of Georgia Extension noemt de verbinding tussen kop en steel een veelvoorkomende zwakke plek en beschrijft bevestigingen met bouten of klinknagels. Vraag of een beschadigde steel vervangbaar is en welk onderdeel bij precies dit model hoort.

Een essenhouten spadesteel in een metalen hals met een klinknagel.
Een essenhouten spadesteel in een metalen hals met een klinknagel.

Lees vóór aankoop waarvoor de spade geschikt is en hoe je hem onderhoudt. Een getal uit een sterktetest geeft geen toestemming om een stronk los te wrikken. Bedenk waar je het gereedschap schoonmaakt, droogt en opbergt. Onze gids voor tuingereedschap schoonmaken behandelt dat werk na gebruik.

Verandert ook de beplanting eromheen, dan kun je met de stijlen van Gardenly een uiterlijk verkennen op basis van een foto. Kies de spade met de echte grond en het gereedschap in gedachten.