Wil je vaste planten delen, controleer dan eerst of de soort daarvoor geschikt is en of het moment klopt. Graaf één volle pol uit, verdeel hem in gezonde stukken met wortels en plant die meteen weer. Kies voor een paar stevige planten die ruimte krijgen om te groeien. Zoveel mogelijk kleine stukjes maken is geen doel op zich.
Begin met één bestaande vaste plant. Leg het etiket of de plantennaam bij je tuinnotities en bepaal vóór het graven waar de stukken komen. Dit artikel gaat over het scheuren van een bestaande pol. Moet je de vorm van een nieuw plantvak nog bepalen, bekijk dan eerst onze ideeën voor de vorm van een border.
Kijk of de pol aan delen toe is
Groeit de plant over zijn buren heen of wordt het hart kaal? Bekijk de pol dan eens van dichtbij. University of Illinois Extension adviseert om naar de toestand van de plant te kijken en delen niet als een vaste kalenderklus te behandelen. Een gezonde, compacte pol mag gewoon blijven staan.
Zoek de soort op voordat je gereedschap kiest. Niet iedere vaste plant laat zich goed scheuren. Zo raadt University of Minnesota Extension aan om Baptisia met zijn diepe wortels liefst met rust te laten. Weet je niet welke plant je hebt, vraag het dan eerst bij een kwekerij of zoek hem op in een betrouwbare plantengids. Een algemene foto van wortels biedt daarvoor te weinig houvast.
Noteer wat je wilt bereiken: de pol langs het pad verkleinen, een oud hart vervangen of elders een tweede groep maken. Dan weet je ook wanneer je genoeg bruikbare stukken hebt.
Laat de soort en de grond het moment bepalen
Voor sommige vaste planten is de herfst geschikt, maar oktober is geen algemeen startsein. De RHS adviseert bij zomerbloeiers delen in het voorjaar of de herfst, als de grond goed te bewerken is. Stel de klus bij een natte herfst uit tot het voorjaar. Dat is ook verstandiger voor planten die wat vorstgevoelig zijn. Veel voorjaarsbloeiers hebben een ander geschikt moment, bijvoorbeeld in de zomer na de bloei.
Minnesota Extension houdt voor koude gebieden vier tot zes weken aan voordat de bodem bevriest. Kijk dus naar het plaatselijke klimaat en de aanwijzingen voor jouw plant. Eén zachte dag zegt weinig over de tijd die de wortels nog krijgen. Is het geschikte moment voorbij, zet dan een markering bij de pol en wacht tot het voorjaar.
Kies bij geschikte omstandigheden een koele, bewolkte dag. Geef droge grond de dag ervoor water. Maak de nieuwe plek alvast klaar, zodat je straks niet met een uitgegraven plant naar een bestemming hoeft te zoeken.
Graaf de pol uit en verdeel hem
Steek een spitvork of spade buiten de plantenvoet in de grond en maak de pol voorzichtig los. Werk rondom voordat je hem optilt. Schud wat losse aarde weg, zodat je ziet waar de scheuten en wortels bij elkaar horen.

Kleine pollen kun je soms met de hand uit elkaar trekken. Voor dicht vergroeide pollen kan een scherpe spade of een mes nodig zijn. Volg de methode voor de betreffende soort. Illinois Extension waarschuwt voor een te grote bovengrondse plant met te weinig wortels. Maak de stukken dus niet steeds kleiner om er meer over te houden.
Is het hart afgestorven, gebruik dan de sterke buitenste delen en verwijder het oude midden. University of Maryland Extension noemt drie tot vijf scheuten per deel als algemene richtlijn. Specifieke aanwijzingen voor jouw soort gaan voor. Leg de stukken overzichtelijk neer en bekijk welke wortels aan ieder deel vastzitten.
Plant terug met voldoende groeiruimte
Verdeel de stukken over geschikte plekken. Stop ze niet allemaal terug in het oorspronkelijke plantgat. Controleer hoeveel ruimte de volwassen plant inneemt en welke standplaats hij nodig heeft. Zet bij iedere nieuwe plek een etiket. Een eenvoudig schetsje helpt je de planten terug te vinden als het blad is afgestorven.

Plant de stukken zo snel mogelijk op de diepte die bij de soort hoort en geef ruim water. Moeten ze kort wachten, houd de wortels dan koel en uit de zon. De RHS adviseert nieuwe vaste planten regelmatig water te geven zolang ze nog moeten aanslaan. Voel tijdens droge perioden aan de grond en stem het gieten af op de regen die werkelijk valt.
Wil je door de ontstane open plekken ook de uitstraling van de border herzien, dan kun je met Gardenly vanuit een tuinfoto een visuele richting verkennen. Bewaar de plantennamen en plantinstructies in je notities. Die heb je nodig wanneer je de gedeelde planten later controleert.